Tàu container

Chia sẻ bài viết
  • Facebook
  • Google Plus

Lịch sử

Tàu container đầu tiên được hoán cải từ tàu chở dầu T2 sau Thế chiến thứ hai. Ban đầu, hầu hết container được vận chuyển trên các tàu hàng bách hóa. Năm 1951, những tàu container chuyên dụng (purpose-built) đầu tiên bắt đầu hoạt động ở Đan Mạch, và giữa Seatle với Texas, Hoa Kỳ.

Tại Mỹ, tàu chở container đầu tiên tên là Ideal-X (cũng được hoán cải từ một tàu chở dầu T2), do Malcolm McLean sở hữu chở 58 container từ Newark, New Jersey đến Houston, Texas trong chuyến đầu tiên vào tháng 4 năm 1956.

Sức chở của tàu container thường được thể hiện bằng số TEU có thể xếp lên tàu (một TEU tương đương với số chỗ của một container tiêu chuẩn kích thước dài 20’, rộng 8’, và cao 8’6”. Kích thước tàu container cũng khác nhau, có thể dao động từ vài trăm TEU đối với tàu feeder đến trên 10.000TEU đối với các tàu mẹ. Tàu container có thể được chia thành các thế hệ tùy theo sức chở của chúng. Nói chung, đến nay tàu container có thể được chia thành 6 thế hệ phát triển.

Thế hệ tàu

Sức chở (TEU)

Giai đoạn

Thứ nhất

Tới 1000

Trước 1970

Thứ hai

Tới 2000

1970 – 1980

Thứ ba

Tới 3000

1980 – 1985

Thứ tư

Trên 3000

1985 – 1995

Thứ năm

Trên 6000

1995 – 2005

Thứ sáu

Trên 8000

Sau 2005

Việc phân chia thành các thế hệ chỉ có tính tương đối, và thường có ý nghĩa đánh giá sự phát triển của công nghệ và sản phẩm tàu container theo chiều dài phát triển. Hiện có thể nói, các tàu container mới nhất thuộc thế hệ thứ sáu (trên 8000TEU). Tuy nhiên, nếu xét theo góc độ sức chở, các tàu container đang sử dụng có sức chở biến đổi từ vài trăm TEU trở lên, tức là vẫn tồn tại nhu cầu sử dụng nhiều thế hệ tàu container trong cùng một thời điểm.

Phân loại tàu container

1) Theo thế hệ phát triển: 6 thế hệ (như trên)
2) Theo phương thức xếp dỡ container: LOLO, RORO, …
3) Theo kích thước tàu: Panamax, Post-Panamax, Suezmax, Post-Suezmax, Post Malacamax
4) Theo mức độ chuyên dụng: tàu bách hóa, tàu semi-container, tàu container chuyên dụng
5) Theo phạm vi hoạt động: tàu feeder, tàu mẹ

Đội tàu container thế giới

Ngày nay, khoảng 90% hàng hóa không chở xô (non-bulk cargo) trên thế giới được vận chuyển bằng container, và tàu container thế hệ mới nhất có thể chở tới 15.000 TEU. Loại tàu này hiện sánh với tàu chở dầu thô và tàu chở xô như những tàu thương mại lớn nhất trên biển.

Đội tàu container chuyên dụng trên thế giới đến đầu năm 2009 có khoảng 4670 tàu (sức chở 12.2 triệu TEU). Dự kiến sẽ đạt 13.7 triệu TEU cuối năm 2009. Chi tiết về số lượng tàu theo các cỡ như ở bảng dưới.

Cỡ tàu (TEU)

Số lượng (tàu)

Tổng sức chở (TEU)

0-499

384

124.000

500-999

823

610.000

1000-1999

1261

1.780.000

2000-2999

725

1.839.000

3000-3999

332

1.142.000

4000-4999

451

1.978.000

5000-5999

286

1.575.000

6000-6999

172

1.119.000

7000-7999

29

213.000

trên 8000

198

1.757.000

Đội tàu container Việt Nam

Đội tàu container Việt Nam hiện có số lượng cũng như sức chở rất khiêm tốn, với tổng số 33 tàu, tổng sức chở 20600 TEU, toàn bộ là các tàu feeder dưới 2.000 TEU. Số lượng này là rất nhỏ nếu so sánh với các hãng tàu lớn. Chẳng hạn, theo số liệu của AXS-Alphaliner, chỉ riêng số tàu mà hãng OOCL sở hữu đã có tổng sức chở khoảng 204.000 TEU, tức là gấp 10 lần tổng sức chở của đội tàu container Việt Nam.

Những tàu container lớn nhất thế giới:

Kể từ khi tàu container đầu tiên ra đời, kích thước và sức chở liên tục tăng theo thời gian

Năm

Tàu

Sức chở (TEU)

1980

Neptune Garnet

2.838

1981

Frankfurt Express

3.400

1984

American New York

4.600

1996

Regina Maersk

6.400

1997

Sovereign Maersk

8.680

2002

Clementine Maersk

8.890

2003

Axel Maersk

9.300

2006

Emma Maersk

14.500

Đến tháng 1/2009, tàu container MSC Daniela với sức chở danh nghĩa (norminal capacity) được công bố là 13,800TEU được cho là một trong những con tàu container lớn nhất thế giới, thậm chí theo một số người, lớn hơn sức chở chính thức của những tàu container E-class của Mearsk Lines (11.000 TEU).

Tuy vậy, vấn đề xác định sức chở danh nghĩa của những con tàu siêu lớn này cũng là một điểm gây tranh luận. Người ta cho rằng sức chở của những tàu E-Class của Maersk Lines thực tế lớn hơn nhiều, có thể tới 13,600TEU (theo CI), thậm chí tới 15,212TEU (theo AXS Alphaliner). Sự khác nhau này là do việc xác định sức chở sao cho không ảnh hưởng tới tầm nhìn từ buồng lái. Tàu MSC Daniela có buồng lái đặt gần phía trước hơn, nên ít bị ảnh hưởng tầm nhìn hơn, và do đó, sức chở cũng sẽ tăng lên. Thông số hai tàu lớn nhất hiện nay: MSC Daniela và Emma Mearsk trong bảng dưới.


Nếu xét về trọng tải, tàu MSC (156.301 DWT) lớn hơn tàu Emma Maersk (152.800 DWT). Tuy nhiên, về kích thước, tàu Emma rõ ràng lớn hơn. Về sức chở, số liệu công bố không thống nhất và gây tranh luận. Dù thế nào, đây cũng là những con tàu container lớn nhất hiện nay.